محیط زیست

“میش مرغ”، پرنده خلوت گزین به اسدآباد بر می‌گردد؟

تصویر بنر



ایسنا/همدان در مجاورت منطقه حفاظت شده آلمابلاغ در گذشته‌ای نه چندان دور یکی از ‌های با اهمیت نادرترین گونه جانوری جهان به نام “” بوده که تغییرات گسترده ایجاد شده در وضع زیستگاهی این پرنده به ویژه پیشرفت کشاورزی و هجوم کشاورزان به سمت زیستگاه میش مرغ، نسل آن را در این دشت با انقراض مواجه کرد.

به گزارش خبرگزاری همسونیوز، در اوایل زمستان ۹۶ برخی از اهالی بومی منطقه در چندین مورد گزارش‌هایی جسته و گریخته مبنی بر مشاهده دوباره میش مرغ در دشت اسدآباد به شهرستان اعلام کردند و این درحالی بود که بیش از هشت سال هیچ موردی از میش‌مرغ در دشت اسدآباد گزارش نشده بود.

همین امر موجب شد تا برای صحت و سقم این امر محیط زیست شهرستان تحقیقات میدانی را از زیستگاه میش مرغ در این دشت آغاز کند و در این تحقیقات محیط‌بانان تنها موفق به کشف تعدادی پَر، مدفوع و کود این پرنده در استراحتگاه این پرنده شوند.

از این شواهد و مدارک در محل زیستگاه و محل خواب این پرنده کمیاب نمونه‌برداری شده تا با آزمایشات و بررسی‌های DNA زمان حضور این پرنده در دشت اسدآباد مشخص شود،نمونه‌ها به علت عدم وجود دستگاه‌های لازم به خارج از کشور فرستاده می‌شود و منتظر پاسخ آزمایشات می‌ماند.

سرانجام در ۲۳ شهریور سال ۹۸ مدیر  وقت محیط زیست اسدآباد در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: آزمایشات ارسالی DNA به خارج از کشور کوچ و بازگشت دوباره میش مرغ ها به دشت اسدآباد را تأیید کرده است ودر صورت مشاهده عینی خود گونه میش مرغ در دشت این منطقه با برنامه‌های حفاظتی لازم توسط اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان همدان نسبت به احیای زیستگاه این پرنده نادر در دشت اسدآباد اقدام خواهد شد.

اما در چهار سال گذشته آیا محیط بانان و یا ساکنان بومی منطقه  گزارش و  مورد عینی حاکی  از مشاهده نادرترین گونه جانوری جهان در این دشت دوباره داشته‌اند یا خیر؟ و چه برنامه ای برای احیا زیستگاه این پرنده کمیاب  توسط محیط زیست  اجرا شده و یا در پیش خواهد بود؟

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان با بیان اینکه از گذشته دشت اسدآباد یکی از زیستگاه‌های میش مرغ در کشور بوده است، گفت: اما در این سالها با تغییر گسترده‌ای که در کاربری اراضی دشت اسدآباد ایجاد شده و این اراضی از دیمزار و  مراتع به زمین کشاورزی و آبی تبدیل شدند زیستگاه‌ها تحت تاثیر بسیار شدید قرار گرفته وبا وجود اینکه می‌توانست یکی از  زیستگاه‌های خیلی خوب برای گونه میش مرغ باشد متاسفانه این تغییر کاربری باعث آن شد تا  عملا  ظرفیت بالقوه خود را از دست بدهد.

مهدی صفی خانی اظهار کرد: چون این پرنده دائم  در منطقه نبوده  و به صورت گذری و مهاجری ممکن است وقت هایی در منطقه حضور پیدا کند در یکی دو سال گذشته حضور گونه را در استان ثبت و ضبط کردیم و مشخصا و قطعا حضور میش مرغ در منطقه وجود داشت.

وی تصریح کرد: در حال حاضر  هم به صورت موردی گاها  گزارشاتی در رابطه با مشاهده میش مرغ در دشت اسدآباد می‌رسد اما  به صورت قطعی تا همکاران ما نتوانند میش مرغ را مشاهده کرده و  ثبت کنند و مدارک مثبت در این قضیه به دست بیاورند نمی توانیم به طور رسمی در رابطه با وجود میش مرغ در دشت اسدآباد صحبت کنیم .

صفی خانی گفت: اخیرا مشاهده میش مرغ نداشته‌ایم ولی در چهار سال پیش با علائم و نشانه‌هایی که وجود داشت حضور این پرنده کمیاب را در روستا تایید می‌کرد اما متاسفانه به صورت رسمی و قطعی آن هم به صورت مهاجر موردی مشاهده نشده است.

وی یادآور شد: این پرنده در فصل زادآوری لانه‌هایشان موقع برداشت محصول که می‌شود در مناطق زیستگاه دشت اسدآباد از بین می‌رود به همین دلیل این‌قضیه مقداری تحت تاثیر قرار می‌گیرد و مشاهده  این پرنده کمتر می شود.

صفی خانی با بیان اینکه قطعا یکی از برنامه‌ها که در این چند سال سعی کردیم اجرا کنیم‌ موضوع برنامه عمل گونه است و برنامه عملی گونه را در سنوات مختلف در دست اجرا داریم،اضافه کرد: برنامه عمل بیشتر آن است که جوامع محلی را با این امر آشنا کنیم که اگر  این گونه پرنده را مشاهده کردند به ما اطلاع دهند تا ما در آن محدوده ای که میش مرغ مشاهده شده دقت نظر و مطالعه و پایش بیشتری داشته باشیم و بتوانیم برنامه ریزی کنیم.

پایه برنامه ریزی احیا زیستگاه میش مرغ منوط به مشاهده گونه است

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان با تاکید بر اینکه پایه برنامه ریزی در این زمینه آن است که مشاهده گونه را داشته باشیم،بیان کرد:متاسفانه تغییر کاربری بسیار گسترده‌ای در آن منطقه اتفاق افتاده و بازگشت این کاربری و اعاده به وضع سابق نیازمند یک کار بسیار پیچیده بوده که بتوانیم تمام این اراضی را تملک کرده و یا مالکین را قانع به کشت نکردن در اراضی این محدوده و منطقه کنیم که با توجه به ارزش ریالی اراضی کشاورزی قانع کردن کشاورزان کار بسیار دشوار و سختی است.

احیا زیستگاه میش مرغ در دست اسدآباد عزم دسته‌جمعی‌ می‌طلبد

صفی خانی خاطرنشان کرد:احیا زیستگاه میش مرغ یک عزم دسته جمعی  توسط مسولین و مردم می خواهد  تا بتوانیم سالهای سال روی این زیستگاه  کار کنیم تا این زیستگاه را  به وضع سابق با کمترین استرس و تنش محیطی برگردانیم و تا اگر گونه میش مرغ به منطقه بازگشت منطقه و زیستگاه سابق خود را آرام ببیند و با آرام بودن شرایط در زیستگاه گذشته خود بماند.

احیا زیستگاه میش مرغ در دشت اسدآباد فعلا امکان پذیر نیست

وی تاکید کرد:برای احیا زیستگاه شرایط فعلا امکان پذیر نیست اما قطعا با مشاهده و حضور گونه طبیعتا سعی بر آن خواهد شد تا منطقه را با تمرکز بیشتر حفاظت و پایش کرده و به نتیجه دلخواه برسیم.

صفی خانی با اشاره به اینکه میش‌مرغ (چیرگ) از رده پرندگان راسته درسانان، خانواده هوبره و از جنس Otis به شمار می‌رود، یادآورشد: این پرنده جزو بزرگترین پرندگان گیاه‌خوار بوده و با جثه بزرگ و بال‌های کشیده و پرتوان، سنگین‌ترین پرنده قادر به پرواز جهان لقب گرفته است.

وی با بیان اینکه این پرنده دارای گردن و پاهای کشیده، بال‌ها و منقار پهن و پرهای رنگارنگ بوده و روی زمین لانه‌سازی می‌کند، گفت: میش‌مرغ در فصل بهار تخم‌گذاری کرده و در هر دوره تخم‌گذاری نیز دو تا چهار تخم می‌گذارد و پس از ۲۵ تا ۲۷ روز جوجه‌ها به دنیا می‌آیند.

مدیر اداره محیط زیست اسدآباد هم اظهار کرد: پیش از این در دشت اسدآباد بین روستاهای مزرعه‌بید و سیف‌آباد و زمین‌های شهرک صنعتی بیشترین نقطه‌ای بود که میش‌مرغ مشاهده می‌شد و سال‌هاست که میش‌مرغ به علت عدم امنیت از دشت اسدآباد کوچ کرده است.

مجید اسکندری افزود: در سال‌های اخیر استفاده از سموم، وجود شهرک صنعتی در نزدیکی دشت اسدآباد، توسعه کشاورزی و صنعتی، ورود عشایر به دشت و زیستگاه میش‌مرغ، تردد مختلف افراد در دشت، خشکسالی و کمبود بارندگی و شکار غیرمجاز از مهمترین دلایل کوچ و انقراض این پرنده کمیاب در دشت اسدآباد بوده است.

گزارشات دوباره مردمی از مشاهده شدن میش مرغ

وی در ادامه در پاسخ به اینکه آیا پس از مثبت شدن تاییدیه آزمایشات ارسالی DNA به خارج از کشور مجدد در زیستگاه این پرنده در دشت اسدآباد این گونه پرنده کمیاب مشاهده شده یا خیر؟تصریح کرد: اگر دقیق تر بگویم در سالی که گذشت و در سالی که در آن هستیم دو یا سه مورد گزارشات مردمی در رابطه با مشاهده میش مرغ  به محیط زیست داشته‌ایم اما خودمان در گشت زنی‌ها که در مناطقی که قبلا  زیستگاه میش مرغ  بوده موردی را تاکنون مشاهده نکرده‌ایم.

اسکندری با بیان اینکه در مناطقی که معمولا مردم مشاهده میش مرغ را گزارش می‌دهند گشت‌زنی و رصدها را داریم یادآورشد: متاسفانه کشاورزان با توسعه اراضی کشاورزی خود در منطقه، زیستگاه این پرنده کمیاب را تخریب کرده و معمولا میش مرغ پرنده ای است که مکان‌های خلوت را برای زیست انتخاب‌ می ‌کند.

وی با اشاره به اینکه میش‌مرغ‌ها بشدت خود را با محیط اطراف استتار می‌دهند و به همین خاطر مشاهده آنها برای افراد غیرمتخصص مشکل است افزود: این پرنده بسیار زودرنج و محتاط بوده و با اینکه از توانایی پرواز خوب برخوردار است اغلب در مقابل خطر می‌دود یا مخفی می‌شود.

اسکندری ادامه داد: در گذشته میش‌مرغ‌ها پرندگانی مهاجر بودند اما پس از اینکه تعداد آنها به‌شدت کاهش یافت و هنگام مهاجرت خطراتی آنها را تهدید ‌کرد، دیگر مهاجرت نکرده و مناطق امن و بی‌خطر را برای زندگی انتخاب می‌کنند.

وی در رابطه با احیای زیستگاه میش مرغ در دشت اسدآباد بیان کرد: در صورتی که بتوانیم و موفق شویم میش مرغ را در زیستگاه سابق خود دوباره در دشت اسدآباد پیدا کنیم و ببینیم آنگاه برای این امر تصمیم گرفته خواهد شد که در همان  محل طرح های حفاظتی  ایجاد کرد و یا  اینکه میش مرغ مشاهده و پیدا شده گرفته شده و در اسارت تکثیر شوند؟

اسکندری یادآور شد: بیشترین پراکنش میش مرغ در استان در  گذشته در دشت اسدآباد بوده است.

انتهای پیام

منبع: ایسنا

تصویر بنر تصویر بنر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تصویر بنر تصویر بنر
دکمه بازگشت به بالا