تأثیر سوخت‌های کم‌گوگرد (LSFO / VLSFO) بر انتخاب روغن موتور دریایی  

وقتی سوخت عوض شد، چرا دیگر نمی‌شود با همان روغن قدیمی ادامه داد؟

اگر چند سال پیش وارد موتورخانه یک کشتی می‌شدید، انتخاب روغن موتور مسیر نسبتاً مشخصی داشت. گوگرد سوخت بالا بود، اسید زیاد تولید می‌شد و همه می‌دانستند که باید سراغ روغن‌هایی با TBN بالا رفت. اما حالا ورق برگشته.  
سوخت‌های LSFO و VLSFO آمده‌اند، قوانین IMO سخت‌گیرانه‌تر شده، و خیلی از معادلات قدیمی دیگر جواب نمی‌دهند.

این مقاله را نه برای فروش روغن می‌خوانید، نه برای حفظ کردن استانداردها. اینجا قرار است با هم فکر کنیم:  
اگر سوخت کم‌گوگرد شده،  
اگر موتور در بارهای پایین‌تر کار می‌کند،  
اگر سایش سیلندر بی‌صدا جلو می‌رود،  
انتخاب روغن موتور دریایی دقیقاً باید چطور تغییر کند؟

🚢🛢️

سوخت کم‌گوگرد؛ فقط یک تغییر ساده نبود

خیلی‌ها اول کار فکر می‌کردند LSFO و VLSFO فقط یک الزام زیست‌محیطی است. اما در عمل، این سوخت‌ها رفتار موتور را عوض کردند.

سوخت‌های کم‌گوگرد:
– اسید کمتری تولید می‌کنند  
– دمای احتراق و شرایط شیمیایی سیلندر را تغییر می‌دهند  
– و مهم‌تر از همه، تعادل قدیمی بین سوخت و روغن را به هم می‌زنند

اینجاست که اگر هنوز با همان منطق قبلی روغن انتخاب کنیم، دردسر شروع می‌شود.

TBN؛ عددی که دیگر «هرچه بیشتر، بهتر» نیست

سال‌ها به ما گفته بودند:
> «گوگرد بالا → اسید زیاد → TBN بالا»

درست هم بود.  
اما حالا با VLSFO، اسید حاصل از احتراق به‌مراتب کمتر شده. اگر در این شرایط همچنان از روغن با TBN خیلی بالا استفاده شود، چه اتفاقی می‌افتد؟

مشکل کجاست؟

وقتی قلیاییت روغن بیشتر از نیاز واقعی موتور باشد:
– افزودنی‌های قلیایی به‌درستی مصرف نمی‌شوند  
– رسوبات خاکستری روی لاینر و پیستون شکل می‌گیرد  
– سطح سیلندر به‌تدریج پولیش می‌شود

و این همان جایی است که یکی از خطرناک‌ترین پدیده‌ها خودش را نشان می‌دهد:  
Cylinder Polishing

🛢️

پولیش سیلندر؛ دشمنی که یواشکی جلو می‌آید

پولیش سیلندر معمولاً با صدا و هشدار شروع نمی‌شود.  
در بسیاری از کشتی‌ها، اولین نشانه وقتی دیده می‌شود که مصرف روغن بالا رفته یا سایش غیرعادی در آنالیز روغن گزارش می‌شود.

چرا سوخت کم‌گوگرد این خطر را بیشتر می‌کند؟

چون:
– اسید کم است → واکنش شیمیایی کمتر  
– قلیاییت اضافی روغن روی سطح سیلندر باقی می‌ماند  
– سطح خشن سیلندر به‌مرور صاف و صیقلی می‌شود  

سطح صیقلی یعنی:
– روغن به‌درستی نگه داشته نمی‌شود  
– فیلم روغن ناپایدار می‌شود  
– تماس فلز با فلز افزایش پیدا می‌کند

و این دقیقاً برخلاف چیزی است که روغن موتور برایش طراحی شده.

Oil Feed Rate؛ تنظیمی که دیگر نمی‌شود سرسری از کنارش رد شد

در دوران سوخت‌های پرگوگرد، خیلی از کشتی‌ها Oil Feed Rate را با حاشیه امن بالا تنظیم می‌کردند.  
اما حالا این کار می‌تواند نتیجه معکوس بدهد.

چرا؟

چون با سوخت کم‌گوگرد:
– اسید کمتر است  
– روغن کمتر مصرف شیمیایی می‌شود  
– روغن اضافی تبدیل به عامل رسوب می‌شود

تنظیم درست Oil Feed Rate یعنی:
– نه آن‌قدر کم که فیلم روغن بشکند  
– نه آن‌قدر زیاد که پولیش و رسوب ایجاد شود  

اینجا دیگر عدد ثابت وجود ندارد؛  
شرایط عملیاتی کشتی حرف اول را می‌زند.

🚢🛢️

بار کاری پایین (Low Load Operation) و دردسرهای جدید

بسیاری از کشتی‌ها امروز به دلایل اقتصادی یا عملیاتی:
– با بار پایین‌تر حرکت می‌کنند  
– زمان‌های طولانی‌تری در حالت Partial Load هستند  

در این شرایط:
– دمای سیلندر پایین‌تر است  
– احتراق کامل نیست  
– ریسک Cold Corrosion افزایش پیدا می‌کند  

و اینجاست که انتخاب روغن موتور دریایی باید با دقت بیشتری انجام شود؛ چون نه فقط TBN، بلکه پایداری فیلم روغن و کیفیت افزودنی‌ها اهمیت پیدا می‌کند.

🛢️

آنالیز روغن؛ تنها راه تصمیم‌گیری مطمئن

در دنیای سوخت‌های VLSFO، دیگر نمی‌شود فقط به دیتاشیت اعتماد کرد.  
آنچه واقعاً وضعیت موتور را نشان می‌دهد:
– آهن (Fe)
– آلومینیوم (Al)
– BN Depletion
– Insolubles

آنالیز روغن به شما می‌گوید:
– آیا TBN انتخاب‌شده مناسب است یا نه  
– آیا Oil Feed Rate بیش از حد است  
– آیا پولیش سیلندر در حال شروع است  

بدون این داده‌ها، انتخاب روغن بیشتر شبیه حدس زدن است تا تصمیم فنی.

اشتباه رایج: «همان روغن قبلی جواب می‌دهد»

یکی از پرتکرارترین اشتباه‌هایی که در کشتی‌ها دیده می‌شود همین است.  
سوخت عوض شده، شرایط کاری تغییر کرده، اما روغن همان است.

نتیجه؟
– افزایش Wear Rate  
– مصرف غیرعادی روغن  
– تعمیرات زودهنگام و پرهزینه  

در مشاوره‌هایی که تیم پترو تجهیز روانکاران صدرا با اپراتورهای دریایی داشته، بارها دیده شده که فقط با اصلاح TBN و تنظیم Feed Rate، مصرف روغن و سایش به‌طور محسوسی کاهش پیدا کرده—بدون تعویض قطعه یا تغییر سخت‌افزاری.

🛢️

انتخاب روغن موتور دریایی در عصر VLSFO؛ جمع‌بندی عملی

اگر بخواهیم همه چیز را ساده و کاربردی جمع کنیم:

✅ TBN را متناسب با گوگرد سوخت انتخاب کنید، نه عادت قدیمی  
– ✅ از TBN بیش‌ازحد بالا بپرهیزید  
– ✅ Oil Feed Rate را بازبینی و به‌صورت پویا تنظیم کنید  
– ✅ آنالیز روغن را جدی بگیرید، نه تشریفاتی  
– ✅ شرایط Low Load را در نظر بگیرید  

روغن موتور دریایی امروز فقط یک مصرفی نیست؛  
بخشی از استراتژی نگهداری موتور است.

حرف آخر؛ نگاه مشاوره‌ای، نه شعاری

دنیای روانکارهای دریایی بعد از LSFO و VLSFO پیچیده‌تر شده، اما غیرقابل‌مدیریت نیست.  
کسی موفق‌تر است که:
– داده را جایگزین حدس کند  
– تجربه را با تحلیل ترکیب کند  
– و بداند هر موتور، نسخه مخصوص خودش را می‌خواهد

اگر نگاه‌تان به انتخاب روغن، نگاه فنی و بلندمدت باشد—همان چیزی که در رویکرد پترو تجهیز روانکاران صدرا دنبال می‌شود—هزینه‌ها کمتر و عمر تجهیزات بیشتر خواهد شد.

🚢🛢️

پترو تجهیز روانکاران صدرا